Sensei Myoshu A.Jędrzejewska Mowa Dharmy wygłoszona w Amida-ji w Mure, Nagano-ken [prefektura Nagano]

7 grudnia 1997 r.

Dziś chciałabym wam opowiedzieć o moich osobistych związkach z Nembutsu.

Znalazłam się w Jodo Shinshu nie dlatego, że urodziłam się w rodzinie Jodo Shinshu, albo że ktoś opowiedział mi o Shinranie Shoninie. Wcale nie. Jestem tu, ponieważ doświadczyłam symbolizmu Nauk Czystej Krainy w ten sam sposób jak Shinran.

Większość ludzi uważa, że Nauki Czystej Krainy są bardzo proste i przeznaczone szczególnie dla duchowo upośledzonych, naiwnych ludzi, którzy nie posiadają odpowiednich zdolności, aby wykonywać inne, trudne praktyki buddyjskie. Większość buddyjskich naukowców Zachodu żywi pewne wątpliwości, czy Nauki Czystej Krainy można w ogóle uczciwie nazwać Dharmą Buddy. Po obszernych studiach niemal wszystkiego, co napisano w języku angielskim na temat tradycji Czystej Krainy, rozumiem już te wszystkie wątpliwości. Ale ich nie podzielam. Shinran Shonin był dobrze wykształconym naukowcem buddyjskim i twardo praktykował. Nie był prostaczkiem. Był on w stanie zobaczyć Nauki Czystej Krainy w perspektywie historycznej, sięgającej aż do Buddy Siakjamuniego i kolejno naszych 7 patriarchów (jap. koso).

Shinran nauczał, że Nembutsu jest Dai-Gyo, bardzo cenną i wybraną dla wybranych praktyką, jedyną która jest w stanie doprowadzić nas do ostatecznego nieodwracalnego Satori. Ale nauczał on również, że poprzez wieki tak zwanych praktyk Jiriki zbliżamy się i wstępujemy do Bramy Nembutsu (Yuishinsho-moni) [książka Shinrana, tytuł ang. Essentials of Faith Alone]. Zwykł był również mawiać, że Nembutsu jest jedyną prawdziwą rzeczywistością w tym świecie przypominającym płonący dom (Tannisho). Jedyna rzeczywistość oznacza Buddę. Shinran powiedział to, kiedy zrozumiał, że Amida Budda nie jest oyasama [Wielki Rodzic], ale hojin [Sambhogakayą], działającą Energią Hongan. Shinran rozumiał Jodo-mon [Bramę Jodo] jako ostateczną realizację wszystkich buddystów - ostatnią praktykę na Drodze.

 To może wyglądać prosto, jeśli wierzysz, że nawet jedno wypowiedzenie Nembutsu uczyni z ciebie Buddę. Ale to wcale nie jest takie proste. Wszystkie wielkie sprawy wyglądają prosto.

Kiedy oglądacie w TV startujący wahadłowiec Columbia z pierwszym japońskim kosmonautą na pokładzie, wygląda to bardzo prosto. Ale jest to wynik mozolnej i długiej pracy wielu, wielu ludzi.

Jeśli chcesz powiedzieć, nawet jeden raz, Namu Amida Butsu, ze szczerym pragnieniem "abym narodził się w Czystej Krainie Buddy Amidy", to takie ichi nen [samadhi Imienia] jest najtrudniejszą rzeczą do uzyskania. Wymówienie tych sześciu kanji, Namu Amida Butsu, nie jest takie trudne. Wszyscy cudzoziemcy robią to bez żadnych trudności. To stan umysłu, w jakim należy to wymawiać, jest tak trudno osiągnąć. Wymaga to specjalnych warunków.

 

Nie ma ani jednej rzeczy na tym świecie, która nie znajdowałaby się pod kontrolą Inga no Hosoku [Prawa Karmy]. Każdy, kto pragnie zostać Buddą, bez względu na metodę, musi działać zgodnie z Inga no Hosoku. A Inga no Hosoku mówi: aby coś osiągnąć, trzeba najpierw mieć właściwe wyobrażenie tej upragnionej rzeczy, trzeba wiedzieć, w jaki sposób można osiągnąć to, co chcemy, trzeba podjąć odpowiednie działania lub spowodować, aby ktoś je wykonał, i trzeba być w pełni pozytywnie nastawionym i do skutku i do metody tego działania.

Oznacza to, że jeśli ktoś rzeczywiście pragnie narodzić się w Jodo, najpierw musi poznać znaczenie Ojo [narodzin w Czystej Krainie], musi podjąć odpowiednie działania, aby spowodować, że Budda Amida będzie nad nim pracował, i cały czas nie powinien mieć wątpliwości, że naprawdę pragnie zostać Amidą Buddą dzięki Zasługom Buddy Amidy działającym w Hongan.

 

Większość wyznawców Jodo Shinshu traktuje Ojo jako pewnego rodzaju szczęśliwe odrodzenie po śmierci fizycznej. Jest to błędny pogląd. Ojo jest w pełni duchowym "odrodzeniem", jest to po prostu stawanie się nową pod względem duchowym osobą w trakcie transformacji kokoro [umysłu] dokonanej przez Nembutsu.

Nasze gokuraku [dosł. raj] jest również w pełni symboliczne. Jest to nazwa naszego kokoro w chwili, gdy zdecydujemy się oddać tam centralną pozycję kontrolną Amidzie Buddzie.

 Oznacza to, że powinniśmy porzucić wszystkie nasze oczekiwania i pragnienia dotyczące tego samsarycznego świata. Oznacza to, że powinniśmy dojść do punktu, który osiągnęła królowa Vaidehi. Powiedziała ona Buddzie Siakjamuniemu: "Nie spodziewam się już niczego dobrego od tego świata. Mam tylko jedno pragnienie. Pragnę narodzić się w Jodo Buddy Amidy". I powiedziała to ze szczerym umysłem i sercem. Budda Siakjamuni odpowiedział: "Rozejrzyj się. Już jesteś w Jodo Buddy Amidy". Budda Siakjamuni powiedział tak, ponieważ Ojo jest zdarzeniem symbolicznym. Królowa Vaidehi fizycznie pozostawała wciąż w więzieniu, ale jej kokoro był [już] w Jodo.

 Osobiście bardzo cenię Sutrę Medytacji. Jest ona dramatyczna. Jest pouczająca. A ponadto właśnie ta sutra wyjaśnia większość symboli wszystkich Nauk Czystej Krainy. Królowa Vaidehi jest pierwszą znaną osobą-shinjin. Shinran przytacza jej wzorcowe doświadczenie shinjin w Shoshinge.

Tak jak shinjitsu shinjin [prawdziwe shinjin] nie oznacza po prostu wiary, ale jest to bardzo długi i dynamiczny proces, w którym umysł zwykłej istoty przekształcany jest przez Energię Zasług Buddy Amidy w Umysł Buddy Amidy, tak pierwszy moment, w którym rozpoczyna się proces shinjin, nazywany jest Ojo. Tak więc Ojo oznacza duchowe "narodzenie się" w "świecie" doświadczania shinjin

Czy naprawdę myślicie, że osiągnięcie punktu, gdzie porzuca się wszystko na tym świecie, przychodzi łatwo i szybko? Z pewnością nie. Każdy potrzebuje wieków regularnych praktyk buddyjskich, aby napotkać Nauki Jodo Shinshu i być w stanie je zaakceptować i realizować je we właściwy sposób. W wyniku autentycznego treningu naszych umysłów stajemy się zdolni do odebrania Energii Nembutsu i musimy rozwinąć stan, zwany samadhi (san mai), aby spotkać Buddę Amidę w ichi nen [samadhi Imienia]. Każdy powinien dowiedzieć się od Amidy Buddy w samadhi Imienia, że znajduje się na właściwej drodze do Ojo. Nazywa się to ju ki (patrz Ogonge) [ ju ki jest to uzyskanie w samadhi potwierdzenia od Buddy, że adept jest na właściwej drodze do uzyskania 41 stopnia Bodhisattwy, czyli: SHINJIN = FUTAITEN = nieodwracalne Satori - wyjaśnienie sensei].

 Następnie każdy adept jest nauczany przez Buddę Amidę wszystkich praktyk, które powinien poznać i wykonać. Jest to pięknie opisane w Ogonge, gathcie z Większej Sutry, jako "odwiedzanie Krain innych Buddów". I wreszcie jest on w stanie porzucić wszystko, włączając w to własne ego; jest w stanie oddać swój umysł Amidzie Buddzie. Oznacza to, że osoba ta jest gotowa do symbolicznych "narodzin" w Jodo, co jest równoznaczne z rozpoczęciem procesu shinjitsu shinjin stawania się Amidą Buddą.

Być może znacie określenie genshoshojoju. Oznacza ono uczestniczenie w procesie stawania się Buddą. To opisuje shinjitsu shinjin

Czy to jest łatwe? Czy to jest proste? Nie. Nie jest.

Dlaczego więc ludzie wierzą, że Jodo Shinshu jest dla prostaczków, że nie potrzeba [tu] żadnej praktyki, że Amida Budda jako wielki, dobry oyasama zajmie się wszystkim bez względu na wszystko? Dlaczego tak jest?

 Istnieją złożone przyczyny historyczne i społeczne, które przyczyniły się do powstania takiego niefortunnego i w istocie fałszywego obrazu Jodo Shinshu. Przede wszystkim, w czasach Shinrana buddyzm japoński był już dobrze zinstytucjonalizowany i... skorumpowany. Shinran widział, jak ten sam mnich rano nauczał Sutry Lotosu, a wieczorem szedł do swojej kobiety. Shinran widział, że zwykli ludzie nie mogli nawet wejść do świątyni. Nie było żadnego gejin [miejsce w świątyni dla wiernych świeckich] w tym czasie. Shinran słyszał konkluzję, że ludzie, którzy nie mają dostatecznie dobrej en [karmy], nie mogą zostać mnichami i praktykować, mogą tylko dawać pieniądze i utrzymywać tych, którzy mają lepszą en [karmę].

 Shinran był dobrze urodzonym. I widział różnicę w tym jak traktowano w świątyni jego i jak traktowano mnichów o niższej pozycji społecznej. W takim traktowaniu nie było prawdziwego ducha Dharmy Buddy.

Shinran zrozumiał, że każdy może po prostu wymawiać Imię, a to przyniesie mu skutki prawdziwej praktyki buddyjskiej. Poza tym Nembutsu nie musi być wyłącznie praktyką monastyczną. Nembutsu może być włączone do codziennego życia. Tak więc Nembutsu może zlikwidować podział między osobami uprzywilejowanymi, które mogą praktykować Dharmę Buddy, i pozostałymi, którzy mogą tylko płacić im pieniądze za śpiewanie sutr w ich intencji.

Shinran wiedział również, jak trudno jest zrozumieć właściwie Nauki Czystej Krainy. Większość buddystów jego czasu traktowała te Nauki jako czystą herezję. Dlatego napisał on KyoGyoShinSho, aby wykazać prawdziwość Nauk, zwanych później Jodo Shinshu. Shinran nie pisał, że shinjitsu shinjin było doświadczeniem powszechnym i łatwym do uzyskania. Wcale nie. Napisał on, że shinjitsu shinjin jest doświadczeniem najtrudniejszym do uzyskania i że jest ono bardzo rzadkie. 

Prawdziwa popularność Nembutsu nigdy nie łączyła się z dokładną i właściwą znajomością doktryny Jodo Shinshu. My, ludzie, jesteśmy niedoskonali. Bierzemy z Jodo Shinshu tylko tą część, która jest dla nas wygodna i odpowiada naszym całkiem samsarycznym aspiracjom. W Kamakura jidai [okresie Kamakura] Nembutsu przyniosło ludziom poczucie równości i godności. Z Nembutsu mogli przestać czuć się gorszymi. I wierzyli, że są chronieni przez Amidę Buddę. Utworzyli oni własne instytucje, aby chronić Nauki Nembutsu. Dosłownie musieli bronić swojej Honganji przeciw wielu nieprzyjaciołom. Od czasów Rennyo Shonina stworzyli oni prawdziwą polityczną i społeczną potęgę Honganji. Nobunadze nie udało się zdobyć Ishiyama Honganji, mimo 11 lat najusilniejszych militarnych starań! W końcu Tokugawie Ieyasu udało się rozdzielić siły Honganji przez ustanowienie Higashi Honganji z Go Monshu Kyonyo. Administracji Tokugawy udało się również włączyć Jodo Shinshu do aparatu władzy szogunatu i nasze świątynie stały się ośrodkami odpowiedzialnymi za ściąganie podatków dla szoguna.

W ciągu 800 lat [historii Jodo Shinshu] pojawiały się jednostki, które były w stanie urzeczywistnić shinjitsu shinjin, było też wielu ludzi, którzy tylko czytali, pisali i mówili o tym. Poprzez wiele, wiele lat Nauki Jodo Shinshu chroniły karmicznie (Butsu en - karma związku z Buddą) nawet ludzi o małych aspiracjach religijnych i poprzez Nembutsu ofiarowały im drogę prawdziwego rozwoju duchowego. Dwieście lat temu Jodo Shinshu przeniosło się do krajów zamorskich, podążając wraz z japońskimi emigrantami do Ameryki. Przez cały ten czas Jodo Shinshu było związane jedynie z kulturą japońską i ulegało silnym wpływom aktualnej sytuacji społecznej jego wyznawców. 

W Ameryce doktryna Jodo Shinshu została prawie zupełnie schrystianizowana, co było częściowo spowodowane niezbyt fortunnymi tłumaczeniami dokonanymi przy udziale angielskojęzycznych chrześcijan, a częściowo brakiem właściwego rozumienia doktryny Jodo Shinshu przez misjonarzy Jodo Shinshu w Ameryce. Najważniejszą była wtedy umiejętność mówienia po angielsku. Ciężkie warunki życiowe, jak również dyskryminacja japońskich Amerykanów, skonsolidowały ich wokół Jodo Shinshu. W krótkim czasie zbudowali oni imponującą sieć świątyń Jodo Shinshu, nazwanych na modłę chrześcijańską The Buddhist Churches of America [Buddyjskie Kościoły Ameryki]. Pracowali ciężko i udało im się ochronić japońskich Amerykanów pod względem społecznym, zapewnić im dobre amerykańskie wykształcenie, jak też utworzyć dla nich "mały kawałek Japonii" w świątyniach Jodo Shinshu z omochi i słynnymi japońskimi działaniami grupowymi. 

Ale obecnie amerykańscy wyznawcy Jodo Shinshu siedzą na swoich krzesłach w świątyni i w większości przypadków nie wiedzą jak pracować z Energią Buddy w sutrach, nie są pewni do czego służy Nembutsu i nie mają właściwego wyobrażenia o czym są Nauki Jodo Shinshu. Ich dzieci są już często chrześcijanami.

Obecnie podróżuję po obszarze Tokio ubrana w szaty kapłańskie [udając się] na pogrzeby i hoji [rytuały] i Japończycy pytają mnie dlaczego zdecydowałam się zostać kapłanką Jodo Shinshu. Są bardzo zaskoczeni, ponieważ wszystko co wiedzą o Jodo Shinshu, to że są to nauki dla pośledniejszych ludzi o ograniczonych zdolnościach. 

Czy zauważyliście, że w prawie każdym filmie samurajskim w TV, świątynia buddyjska jest miejscem jakiegoś przestępstwa? Świątynia buddyjska w telewizyjnym filmie samurajskim reprezentuje jakiś ośrodek władzy i władzy [tej] używa się w nieczysty sposób. Jest to pośredni znak tego, w jaki sposób wy, Japończycy, odbieracie Bukkyo [buddyzm] po 14 wiekach doświadczeń. Obecnie wiele osób uważa, że chrześcijaństwo prezentuje lepsze nauki. Oczywiście, nie znacie dokładnie politycznej historii chrześcijaństwa. My, ludzie, jesteśmy w stanie zepsuć wszystko.

 Ze wszystkich tradycji buddyjskich Jodo Shinshu jest obecnie najniżej cenione wśród tutejszej młodzieży.

Współcześnie Japończycy są nieźle wykształceni i nikt nie pragnie czuć się gorszym. Nikt obecnie nie czuje się również bardziej grzesznym niż inni. I nie ma żadnego realnego powodu, aby tak się czuć.

Dlaczego nie wyjaśniamy Japończykom urodzonym w tradycji Jodo Shinshu, że te Nauki nie są dla prostaczków i analfabetów, lecz przeciwnie? W gruncie rzeczy jest właśnie na odwrót. Są to tak zaawansowane Nauki, że ze wszystkich uczniów Buddy Siakjamuniego tylko Siariputra (Shari Hotsu - Amida Kyo), znany z wyjątkowej Mądrości, był w stanie je zrozumieć [podążać za nimi]. Dlaczego więc Japończycy są tak przywiązani do najprostszego, dziecinnego obrazu Jodo Shinshu? Dlaczego nie rozumieją, że realizacja Jodo Shinshu nie ma miejsca po śmierci, ale teraz? Dlaczego mówią o Amidzie Buddzie jako o oyasama, zamiast poznawać cudowną i potężną Energię hojin, która może dać im najwyższą Mądrość i rozwinąć ich kokoro? Jak mogą obecnie zajęci, ciężko pracujący ludzie sprawić, by Nembutsu pracowało nad ich codziennymi problemami? 

Nie sądzę, aby był inny sposób niż powiedzenie prawdy. A prawdą jest, że Jodo Shinshu nie jest łatwą nauką dla pośledniejszych adeptów, ale jest to Ostateczna Brama, jedyna brama, którą każdy musi przejść, aby uzyskać prawdziwe nieodwracalne Satori. Ci, którzy praktykują Jodo Shinshu, nie są bardziej grzeszni od innych. Oni tylko wiedzą, że nikt nie jest dobry, prawdziwie dobry, na tyle dobry, aby zostać Buddą dzięki własnym wysiłkom, nikt, włączając w to ich samych. Inni ludzie po prostu jeszcze tego nie wiedzą.

 Jeśli zastąpimy nasze święta religijne prawdziwą wiedzą i autentyczną praktyką Nembutsu, to zrozumiemy, że Nembutsu jest Buddą i że działa ono jak najlepszy nauczyciel.

Nembutsu może uczynić nas mądrymi, bezpiecznymi i wyzwolonymi od wszystkich naszych frustracji. Może dać nam kosmiczną perspektywę, rozwiązanie wszystkich naszych problemów.

Całe KyoGyoShinSho jest o tym, wszystkie Sutry Czystej Krainy uczą nas tego.

Ale jak powiedział Shinran, możemy to przyjąć lub odrzucić. To jest nasz wybór.

 

tłum.: P.G.